تاکسی برقی در ایران؛ ژست تبلیغاتی و هیاهو برای هیچ

باوجود اظهارات پرتعداد افراد مختلف مرتبط با شهرداری تهران، هنوز هیچ خودروی برقی برای خدمات تاکسی عمومی، پلاک نشده است.

برای مردم ایران، کمبود برق تابستان و زمستان، هرسال تکرار می‌شود. ظاهرا، احداث نیروگاه‌های جدید متناسب با نیاز شبکه سراسری نیست. فعلا بازار ایران و شرایط تامین انرژی برای پذیرش آزمایشی نمونه‌های وارداتی از خودروهای برقی مشکل خاصی ندارد؛ اما قبل از ورود گسترده‌ی مدل‌های الکتریکی، باید برای نصب جایگاه مخصوص شارژ، توسعه زیرساخت توزیع برق و رفع کمبود نیروگاه‌ها اقدام کرد.

شکی نیست که خیابان‌های ایران و خصوصا تهران، هنوز آمادگی لازم برای به خدمت گرفتن خودروهای تمام الکتریکی را ندارند. در پایتخت، صرفا چند ایستگاه شارژ به صورت نمادین ساخته شده و از سویی دیگر، کمبود برق تولیدی توسط نیروگاه‌ها، ۴ تا ۵ ماه سال اتفاق می‌افتد. با این شرایط، واردات تاکسی برقی، اقدامی کاملا نمایشی و تبلیغاتی به نظر می‌رسد.

آلودگی هوا در کلان‌شهرهای ایران، صرفا به دلیل مصرف سوخت بسیار زیاد خودروهای تولید سایپا و ایران خودرو یا موتورسیکلت‌های CG نیست. در زمستان، بخش عظیمی از آلودگی شهری به دلیل مصرف بی‌رویه‌ی گاز توسط سیستم‌های گرمایش خانگی ایجاد می‌شود. در رتبه‌ی سوم منابع تولید آلودگی هوا، نیروگاه‌ها هستند که برای کمک به حفظ فشار گاز مورد نیاز مصارف خانگی در فصل سرد سال، برای تولید برق گازوئیل و مازوت مصرف می‌کنند.

از مجموع سه عاملی که ذکر شد، به وضوح می‌توان نتیجه گرفت واردات خودروهای برقی، حتی با تعداد بالا، تاثیر چندانی بر آلودگی شهرهای ایران نداشته باشد. در روزگاری که خودروهای هیبرید و پلاگین هیبرید، مصرف سوخت بسیار کمتر از تولیدات سایپا و ایران خودرو دارند؛ پافشاری بر ورود تاکسی‌های برقی ساخت چین، عجیب به نظر می‌رسد. از سویی دیگر، واردات پیشرانه‌های پرمصرف موتورسیکلت‌های CG از چین، متوقف نمی‌شود. این نوع موتورها که اتفاقا مورد تایید سازمان‌های مرتبط با استاندارد چین نیستند و مخصوص ایران تولید می‌شوند، حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد یک خودروی ایرانی، آلودگی هوا دارند.

یک تاکسی تمام وقت در تهران، روزانه حدود ۵۰۰ کیلومتر مسافت طی می‌کند. خودروهای برقی ساخت چین هم، تقریبا با هر شارز، برای ۴۰۰ تا ۵۰۰ کیلومتر قابل استفاده هستند. به این ترتیب، راننده باید هر شب، حدود ۷ تا ۸ ساعت زمان برای شارژ خودرو اختصاص دهد. با توجه به نرخ بسیار ارزان بنزین و گاز CNG در ایران، ضمن تعرفه‌های تصاعدی مصرف برق که در سال ۱۴۰۳ اعمال می‌شود، احتمالا تاکسی‌رانی با خودروهای برقی، صرفه اقتصادی چندانی نخواهد داشت.

با گذشت چند ماه از رونمایی تاکسی برقی توسط شهردار تهران، عدم تخصیص پلاک تاکسی برای این خودروها، عجیب به نظر می‌رسد. امروز علی‌اصغر قائمی، عضو شورای شهر تهران، با قرائت متن تذکرش خطاب به شهردار پایتخت اعلام کرد:

همانطور که مستحضرید مدیریت شهری در سال گذشته در سه مرحله اقدام به رونمایی از تاکسی‌های برقی کرد. در آذرماه سال گذشته از ۸۸ خودرو آریزو برقی که رنگ‌های مختلفی داشت در حضور شهردار تهران و وزیر صمت رونمایی شد. در دی‌ماه سال گذشته نیز در محل سازمان تاکسیرانی از ۱۹۸ خودروی جک برقی که رنگ سیاه داشتند، رونمایی شد و نکته قابل توجه این است که این خودروها یا پلاک نداشتند و یا پلاکشان شخصی بود و پلاک تاکسی نداشتند.