افسردگی، چاقی و اختلال خواب؛ پیامدهای پنهان استفاده زودهنگام از موبایل
افسردگی، چاقی و اختلال خواب؛ پیامدهای پنهان استفاده زودهنگام از موبایل
به گزارش gsxr، بر اساس مطالعهای که در مجله «Pediatrics» منتشر شده است، کودکانی که پیش از دوازده سالگی تلفن همراه دریافت میکنند، بیش از سایرین در معرض ابتلا به افسردگی، چاقی و اختلالات خواب قرار دارند. این بررسی با تحلیل دادههای بیش از دههزار و پانصد کودک شرکتکننده در «مطالعه رشد شناختی مغز نوجوانان» (بزرگترین پژوهش طولانیمدت در حوزه رشد مغز کودکان) انجام شده است.
اگرچه این تحقیق رابطه علت و معلولی مستقیم میان داشتن تلفن همراه در سنین پایین و پیامدهای یادشده را تأیید نمیکند، اما یافتههای آن در کنار مطالعات پیشین نشان میدهد که استفاده زودهنگام از موبایل میتواند با کاهش تعاملات اجتماعی، کاهش فعالیت بدنی و کیفیت نامناسب خواب مرتبط باشد.
در یک مطالعه منتشرشده در سال ۲۰۲۳، مشخص شد حدود هفده درصد از کودکان یازده و دوازدهساله که در اتاق خواب خود دستگاه الکترونیکی دارند، بهدلیل اعلانها از خواب بیدار میشوند. همچنین، آمارها نشان میدهد بیش از هشتاد درصد افراد یازده تا هفدهساله به میزان توصیهشده فعالیت بدنی روزانه دست نمییابند؛ موضوعی که بخشی از آن به افزایش زمان استفاده از نمایشگرها مربوط است. این نشستن طولانیمدت میتواند به بروز مشکلات جسمی و رفتاری در کودکان منجر شود.
محققان تأکید میکنند که هرچند این یافتهها اثباتکننده رابطه قطعی علت و معلولی نیست، اما با شواهد روبهافزایش درباره تأثیر تلفن همراه بر خواب، تعاملات اجتماعی و فعالیت بدنی همراستا است.
در نظرسنجی دیگری که در اکتبر انجام شده، بسیاری از والدین اعلام کردهاند که دلیل اصلی ارائه تلفن همراه به کودکان یازده و دوازدهساله، امکان برقراری ارتباط سریع و آسان با آنان است.
تأثیر محدود یا نگرانکننده؟ اختلاف نظر در مطالعات علمی
با وجود هشدارهای متعدد، برخی تحقیقات اخیر تأثیر استفاده از تلفن همراه بر سلامت کودکان را محدود ارزیابی کردهاند. برای نمونه، یک تحلیل جامع در سال ۲۰۲۰، رابطهای متناقض میان استفاده از تلفن همراه در نوجوانان و مشکلات سلامت روان مانند افسردگی و اضطراب نشان داد.
مطالعهای از دانشگاه استنفورد نیز بیان میکند کودکانی که پیش از یازدهسالگی تلفن دریافت کردهاند، نرخ بالاتری از اختلال خواب، مشکلات تحصیلی یا نشانههای افسردگی را نسبت به همسالان خود تجربه نکردهاند.
با این حال، تعداد فزایندهای از والدین ترجیح میدهند برای کاهش هرگونه خطر احتمالی، فرزندان خود را از داشتن تلفن همراه در سنین پایین منع کنند. در یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۴، از میان یکصد هزار نفر از نسل Z، سه نفر رسانههای اجتماعی را عامل تضعیف سلامت روان خود دانسته و اعلام کردهاند که استفاده از پلتفرمهای محبوب موجب افزایش اضطراب و استرس آنها شده است.
کدام سن برای تلفن همراه مناسب است؟
متخصصان تأکید میکنند که سن واحد و مشخصی برای ارائه تلفن همراه به کودکان وجود ندارد. والدین باید بر اساس میزان بلوغ عاطفی، مسئولیتپذیری و نیاز واقعی فرزند خود تصمیمگیری کنند.
همچنین توصیه میشود والدین مدیریت زمان استفاده از نمایشگرها را جدی بگیرند؛ چراکه شواهد نشان میدهد استفاده طولانیمدت از فناوری میتواند حتی بر رفتار اجتماعی نوزادان و کودکان خردسال نیز اثرات منفی بهجا بگذارد.
