طی روزهای اخیر، نمایندگان مجلس خبر از عدم استیضاح وزیر صنعت دادند اما این طرح، لحظاتی پیش توسط هیئت رئیسه اعلام وصول شد. نمایندگان معتقدند اختلاف قیمت دلاری خودروهای دست دوم بازار ایران با کشورهای همسایه، قابل قبول نیست.
به تازگی کمبود خودرو و افزایش قیمت آن طی سالهای اخیر، مورد توجه نمایندگان مجلس قرار گرفته است. ظاهرا انتشار آمارهای مربوط به تیراژ تولید ایران خودرو و سایپا نیز، تاثیر چندانی بر بازار کشور ندارد. حالا پیشفروش مدلهای مختلف با موعد تحول سه تا ۲۰ ماه انجام میشود اما قیمت در بازار آزاد، روند کاهشی نشان نمیدهد.
پیشتر در مطلبی که ۳۰ فروردین ۱۴۰۲ منتشر شد، تلاش همهجانبهی وزارتخانه و نهادهای مختلف برای جلوگیری از استیضاح وزیر صمت را بررسی کردیم. فاطمی امین، مجددا بحث واردات خودروهای دست دوم را مطرح کرده و مدعی است که این لایحه با دو فوریت در وزارت صنعت معدن و تجارت، تصویب شده است. از سویی دیگر، مجمع تشخیص مصلحت نظام، قبلا مخالفت خود با واردات خودروهای دست دوم را اعلام کرده بود. مجموع شرایطی که ذکر شد، امکان ورود مدلهای کارکرده از خارج به ایران را کاملا بعید و غیرممکن نشان میدهند.
علی جدی، نماینده شیروان از استان خراسان شمالی و نایب رییس کمیسیون صنایع و معادن مجلس گفت:
۲۲ نفر از استیضاح کنندگان وزیر صمت پیش از اعلام وصول استیضاح از استیضاح وی انصراف دادند، اما هیئترئیسه بدون توجه به این انصراف، درخواست استیضاح را با ۴۰ امضاء اعلام وصول کرد. با وجود انصراف تعداد قابل توجهی از نمایندگان، هیات رییسه مجلس بدون توجه به آن، استیضاح وزیر صنعت معدن و تجارت را با ۴۰ امضا اعلام وصول کرد حال آنکه باید استیضاح با ۱۸ امضا اعلام وصول میشد.
حدود یک هفته پیش در تاریخ ۲۸ فروردین ۱۴۰۲، طرح استیضاح وزیر صمت در مجلس شورای اسلامی، اعلام وصول شد. همان روز، محمد رشیدی عضو هیئت رئیسه به خبرنگاران گفت:
طی نامه مورخ ۲۷ فروردین ۱۴۰۲ کمیسیون صنایع و معادن مبنی بر استیضاح آقای فاطمی امین، پس از بررسیهای لازم مطابق ماده ۲۰۱ آئیننامه داخلی مجلس که با امضای ۴۰ تن از نمایندگان تقدیم هیئت رئیسه شده بود، این طرح اعلام وصول میشود. مطابق با ماده ۲۲۳ آئیننامه داخلی مجلس، وزیر صمت حداکثر ظرف مدت ۱۰ روز موظف به حضور در مجلس و ارائه توضیحات در جلسه علنی خواهد بود.
مسئول بازار خودرو با ۱۰ برابر قیمت کشورهای همسایه کیست؟
درحالیکه میانگین حقوق و درآمد عامه مردم در ایران، کمتر از شهروندان کشورهایی مثل آذربایجان و امارات است؛ اما هزینه خرید خودروی وارداتی نیز اختلافی عجیب و باورنکردنی دارد. در همین راستا علیرضا سلیمی، عضو هیئت رئیسه مجلس به خبرنگاران گفت :
در حال حاضر خودروهای کارکرده خارجی در بازار قیمت نجومی دارند و بعضاً تا ۱۰ برابر قیمت واقعی و قیمت معادل آنها در کشورهای همسایه به فروش میرسند. حاشیه سود دلالان خودرو در سال گذشته ۲۶ هزار میلیارد تومان بوده است.
مجلس دوسال با پافشاری واردات خودرو را در بودجه سالانه گنجاند، اما مجمع ایراد گرفت ابتدا دولت هم مخالف بود، اما در طی مسیر دولت موافق شد این درحالیست که امسال نیز مجلس واردات خودروهای نو و کارکرده را تصویب کرد، اما هیئت عالی مجمع تشخیص مصلحت ایراد گرفت به طوری که برابر بودجه تعیینی سال گذشته باید ۱۰۰ هزار خودرو وارد میشد که متأسفانه انجام نشد.
در حال حاضر خودروهای کارکرده خارجی در بازار قیمت نجومی دارند به طوری که این خودروها در کشور ما تا ۱۰ برابر قیمت عادی آنها در کشورهای همسایه به فروش میرسند که با توجه به مشکلات بازار خودرو، در بودجه امسال مجلس مصوب کرد خودروهای با کارکرد زیر پنج سال با رعایت قوانین گمرکی وارد کشور شود که هیئت عالی مجمع تشخیص مصلحت ایراد گرفت.
آقایان میدانند مجلس موضوع ورود خودروهای خارجی را تصویب کرد، اما با درِ بسته هیئت عالی مجمع تشخیص مواجه شد؟! آیا تضمینی از هیأت عالی گرفتهاند؟ یا باز همان درب وهمان پاشنه است و وضع همان وضع سابق خواهد بود؟
در حال حاضر خودروسازان داخلی توان تأمین نیاز بازار کشور را ندارند و از طرفی خودروهای تولیدی آنها ایمنی لازم را ندارد چرا که در تصادفات خودروها یکی از عوامل تصادف و تلفات جادهای هستند.
قیمت خودروهای خارجی بازار ایران در کشورهای همسایه
هزینه چند میلیارد تومانی برای خرید مدلهای دست دوم وارداتی، برکسی پوشیده نیست. حالا برای تویوتا لندکروز، بیش از ۳۰ میلیارد تومان پرداخت میشود که با نرخ دلار ۵۰ هزار تومانی بازار آزاد، معادل ۶۰۰ هزار دلار امریکا است. شاید بسیاری از مردم تصور کنند این خودرو، نمونهای کمیاب و لوکس محسوب میشود اما شرایط برای مدلهای خانوادگی نیز، تفاوت چندانی ندارد.
هیوندای سوناتا هیبرید مدل ۲۰۱۷ یا ۲۰۱۸ در بازار ایران، ۴ تا ۵ میلیارد تومان قیمت دارد که معادل ۸۰ تا ۱۰۰ هزار دلار برآورد میشود. با جستجو در سایتهای فروش خودروی خارجی به سادگی میتوان فهمید که سوناتا هیبرید ۲۰۱۹ با کارکرد کمتر از ۵۰ هزار کیلومتر، ۱۵ تا ۲۰ هزار دلار قیمتگذاری شده است. همچنین مدلهای قبل از ۲۰۱۵ با قیمت کمتر از ۱۰ هزار دلار به وفور یافت میشوند.
تویوتا کمری دست دوم ساخت ۲۰۱۸ نیز در کشورهایی مثل آذربایجان و ارمنستان، کمتر از ۲۰ هزار دلار قیمت دارد اما خریدار مقیم ایران برای مدل ۲۰۱۶ حدود ۴ تا ۵ میلیارد تومان میپردازد. جالبتر اینکه تویوتا کمری ۲۰۱۶ در بازارهای خارجی به دلیل اختلاف نسل و تفاوت ظاهری با نسخههای جدید، ۱۰ تا ۱۵ هزار دلار قیمتگذاری شده است.
شرایط برای خودروهای لوکس از برندهای آلمانی، به شرط کارکرد بیش از ۱۰۰ هزار کیلومتر و عمر نزدیک به ۱۰ سال نیز، تفاوتهایی چشمگیر با مدلهای مشابه داخلی دارد. مثلا شهروندان کشورهای همسایه برای پورشه کاین ۲۰۱۳ ، کمتر از ۳۰ هزارد دلار میپردازند اما ارزش چنین خودرویی در ایران، بیش از ۱۰ میلیارد تومان است. همچنین مرسدس بنز کلاس E ساخت ۲۰۱۶ با پلاک ملی حدود ۸ تا ۹ میلیارد تومان قیمت دارد؛ ولی نمونههای مشابه خارجی حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار دلار (کمتر از ۱/۵ میلیارد تومان) هستند.
