تلاش دوباره آمریکا برای تجزیه گوگل: نبرد قضایی بر سر انحصار در تبلیغات دیجیتال

از روز دوشنبه، وکلای وزارت دادگستری ایالات متحده در دادگاهی فدرال واقع در الکساندریا، ایالت ویرجینیا، تلاش خواهند کرد قاضی را متقاعد کنند که تنها راه بازگرداندن رقابت عادلانه به بازار فناوری‌های تبلیغاتی، تجزیه بخش‌هایی از امپراتوری گوگل است؛ بازاری که به گفته مقامات قضایی، این شرکت به طور غیرقانونی آن را انحصاری کرده است.

این دادگاه تقریباً دو هفته به طول خواهد انجامید و تنها چند هفته پس از صدور حکم تاریخی قاضی «آمیت مهتا» در دادگاه منطقه‌ای واشنگتن دی‌سی برگزار می‌شود. قاضی مهتا در آن پرونده، گوگل را در حوزه جست‌وجوی آنلاین، متخلف از قوانین انحصار تشخیص داد، اما در نهایت راهکارهای جبرانی محدودتری را نسبت به درخواست‌های اولیه دولت به تصویب رساند و خواسته اصلی دولت مبنی بر فروش مرورگر کروم یا توقف پرداخت‌های انحصاری به تولیدکنندگان تلفن‌های همراه و مرورگرها را رد کرد.

اکنون، نوبت «قاضی لئونی برینکما» در ویرجینیا است که پیش از این نیز گوگل را در انحصاری کردن دو بازار فناوری تبلیغات مقصر شناخته بود. اگرچه حکم او مستقل از رأی قاضی مهتا صادر خواهد شد، اما بی‌تردید تحت تأثیر آن قرار دارد. با این حال، به نظر می‌رسد وزارت دادگستری دلایلی دارد که باور کند می‌تواند در این پرونده خاص، به خواسته خود برای تجزیه گوگل دست یابد.

درخواست دولت: تجزیه صراف تبلیغاتی AdX
برخلاف پرونده جست‌وجو، این بار دولت خواهان واگذاری کامل یکی از محصولات کلیدی و محوری گوگل شده است: «صراف تبلیغاتی AdX». این سامانه، تراکنش‌های خرید و فروش تبلیغات نمایشی را که در حاشیه یا بالای صفحات وبسایت‌ها ظاهر می‌شوند، تسهیل می‌کند. دادگاه پیشتر احراز کرده که گوگل به شکل غیرقانونی، این صراف را به سرویس سرور تبلیغات ناشران خود به نام «Doubleclick for Publishers» یا DFP متصل کرده است. از این رو، محتمل است که قاضی برینکما، جداکردن این دو واحد از یکدیگر و واگذاری کامل AdX را راهکاری منطقی برای بازگرداندن رقابت بداند.

علاوه بر این، دولت از قاضی درخواست کرده که الگوریتم حراج پشت سرویس DFP را به صورت متن‌باز (Open-Source) اعلام کند و در صورت عدم تأثیر این اقدام، حق اجبار گوگل به فروش این سرویس را نیز برای خود محفوظ نگه دارد.

دفاعیات گوگل: تمرکز بر راهکارهای رفتاری
در مقابل، گوگل استدلال می‌کند که مشکلات شناسایی‌شده توسط قاضی، با اعمال تغییراتی در رفتار تجاری این شرکت و بدون نیاز به تجزیه، قابل رفع هستند. این شرکت، پیشنهادهای وزارت دادگستری را تلاشی برای لغو ادغام‌های قانونی گذشته می‌داند که دادگاه خود آنها را ذاتاً ضدرقابتی ندانسته است.

گوگل متعهد شده است که:

•  به تمام سرورهای تبلیغاتی ناشران ثالث، اجازه دسترسی فوری به پیشنهادات موجود در صراف AdX را بدهد؛ امتیازی که پیش از این به صورت انحصاری در اختیار سرویس DFP خودش بود.

•  به ناشران اجازه دهد تا داده‌های خود را بدون هیچ هزینه‌ای صادر کنند.

•  از شر محدودیت‌های قیمت‌گذاری که به ناشران تحمیل می‌کرد (قوانین قیمت‌گذاری یکپارچه) خلاص شود.

•  استفاده از تاکتیک‌های ترجیحی در حراج مانند «First Look» و «Last Look» را در محصولات تبلیغاتی خود متوقف کند.

چشم‌انداز پرونده: راهی طولانی در پیش است
مانند تمامی پرونده‌های بزرگ ضد انحصار، رسیدگی به این case راهی طولانی در پیش دارد. حتی در صورت صدور حکم به نفع دولت و دستور تجزیه گوگل توسط قاضی برینکما، این شرکت می‌تواند به این حکم اعتراض کند که احتمالاً اجرای آن را برای سال‌ها به تعویق خواهد انداخت.

با این حال، میزان تمایل قاضی برینکما به اتخاذ تصمیمی قاطع‌تر، می‌تواند نشان‌دهنده عزم جدی سیستم قضایی ایالات متحده برای مقابله با انحصار شرکت‌های بزرگ فناوری و حتی تجزیه آنها باشد. نتیجه این دادگاه، پیام مهمی به تمامی اکوسیستم فناوری جهان ارسال خواهد کرد.