قیمت کارخانه ای خودرو حذف می شود؟

چند وقت پیش بود که رضا فاطمی امین، وزیر صنعت، معدن و تجارت دولت از حذف قرعه کشی خودرو در سال آینده خبر داد در حالی که درباره طرح جایگزین فروش خودرو صحبتی به میان نیاورد؛ حالا اما با گذشت چند روز، برخی اعضای کمیسیون صنایع مجلس خبر می دهند که طرح احتمالی وزیر، حذف قیمت کارخانه و تک نرخی شدن بهای خودرو است!

قرعه کشی خودرو و البته شکاف زیاد بین قیمت خودرو در کارخانه با قیمت بازار آزاد سال‌هاست که اعتراض زیاد خودروسازان را به دنبال داشته؛ حالا اما رضا فاطمی امین، وزیر صنعت، معدن و تجارت دولت رییسی پا پیش گذاشته و از حذف قرعه کشی خودرو از سال آینده سخن گفته است.

وزیر اما از طرح جایگزین صحبتی به میان نیاورده، هرچند که وعده داده که تولید خودرو سال آینده به یک میلیون و ۶۰۰ هزار دستگاه برسد! این عدد حتی از تیراژ تولید سال های پیش از تحریم نیز بیشتر است! در آن سال‌ها که خودروسازی کشور در بهترین دوران تاریخ خود از نظر تیراژ تولید بود، در بهترین حالت، میزان تولید خودرو به حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار دستگاه خودرورسید. البته در مقابل، تقاضای سالانه بازار خودروی ایران هم حدود یک میلیون دستگاه برآورد شده است. 

حالا اما حدود یک ماه دیگر تا پایان سال 1400 باقی مانده و هنوز مشخص نیست که شیوه عرضه خودرو سال آینده چه تغییری خواهد داشت. هرچند که برخی اعضای کمیسیون صنایع مجلس از طرح جایگزینی صحبت می کنند که هنوز نهایی نشده است. 

فرهاد طهماسبی، دبیر اول کمیسیون صنایع مجلس طرح جایگزین احتمالی را حذف قیمت کارخانه ای خودرو و تک نرخی شدن بهای آن می داند و توضیح می دهد: وزارت صمت سازوکاری را پیش بینی کرده که مردم بتوانند عادلانه تر به محصولات تولیدی دسترسی داشته باشند که این طرح جایگزین قرعه کشی خودرو می شود. هرچند که جزییات آن هنوز نهایی نشده اما من فکر می کنم با برنامه دولت برای بازار خودرو، بحث دلال بازی و واسطه گری و همچنین مجموعه ایراداتی که قرعه کشی با خود به همراه دارد از بین خواهد رفت.

طهماسبی در واکنش به اینکه آیا خودرو با نرخ بازار آزاد تک نرخی می شود؟ می گوید: تاکید کمیسیون صنایع به وزیر صمت بر این است که برنامه ای تدوین کند تا قیمت خودرو کمتر شود و حتی الامکان خودرو با نرخ واقعی یعنی با قیمت تمام شده کارخانه به دست مردم برسد. 

مصطفی طاهری، عضو کمیسیون صنایع مجلس هم درباره مدل جایگزین قرعه کشی خودرو به اقتصاد آنلاین می گوید: من به طور دقیق در جریان جزییات مدل جایگزین قرعه کشی خودرو نیستم اما اگر تولید خودرو با تقاضا برابر شود و بین قیمت کارخانه و بازار تفاوت چشمگیری وجود نداشته باشد نیاز به قرعه کشی از بین می رود.

او در ادامه افزود: به نظر من حذف قرعه کشی اقدام فوق العاده ای است  که باید از خیلی وقت پیش به سمت آن حرکت می کردیم و اگر موضوع عرضه و تقاضا سر و سامان بگیرد و قرعه کشی حذف شود و خودرو به اندازه نیاز مردم موجود باشد قیمت ها برابر می شود همچنین تحویل خودرو نیز به روز خواهد شد. بنابراین حذف قرعه کشی حتما اتفاق خوبی خواهد بود.

پیش از این احمد نعمت بخش، دبیر انجمن خودرو سازان کشور درباره خبر حذف قرعه‌کشی خودرو به اقتصاد آنلاین گفته بود: من از حذف قرعه‌کشی خودرو استقبال می‌کنم اما متاسفانه امکان حذف آن با روند قیمت‌گذاری دستوری وجود ندارد.

او در ادامه تاکید کرده بود: در حال حاضر قیمت کارخانه‌ای پژو پارس ۱۷۰ میلیون تومان است؛ همین خودرو در بازار ۳۴۰ میلیون تومان به فروش می‌رسد. یعنی با یک محاسبه ساده می‌توان گفت تقریبا حدود دو برابر قیمت یک خودرو رانت وجود دارد. بنابراین حذف قرعه‌کشی خودرو فی النفسه اتفاق خوبی است اما اگر قرار بر قیمت گذاری دستوری باشد، دوباره خودرو در بازار چند نرخی می شود و بساط دلالی تدوام خواهد داشت.