شرکت فرانسوی داسو با پروژه ورتکس، خانوادهای از فضاپیماهای قابلاستفاده مجدد را معرفی کرده است. این پروژه که در نمایشگاه هوایی پاریس رونمایی شد، فرانسه و اروپا را بهسوی برتری فضایی هدایت میکند.
اروپا با وجود مشارکت در پروژههای مختلف اکتشاف فضایی، تنها به چند موشک بومی وابسته است تا اهداف خود را فراتر از مرزهای سیاره ما دنبال کند. این قاره فاقد سفینهها و فضاپیماهای بومی است و برای انتقال تجهیزات و حتی انسانها به فضا به دیگر کشورها وابسته است؛ اما این وضعیت ممکن است بهزودی تغییر کند زیرا در نمایشگاه هوایی پاریس که بهتازگی به پایان رسید، داسو اوییشن، یکی از بزرگترین بازیگران صنعت هوافضای اروپا، برنامههایی برای ساخت نه یک فضاپیما بلکه خانوادهای از این وسایل فضایی اعلام کرد که نهتنها فرانسه بلکه همسایگانش را نیز به یک قدرت فضایی تبدیل خواهد کرد. ایده داسو، ورتکس (VORTEX) نام دارد که مخفف «وسیله نقلیه مداری قابلاستفاده مجدد برای حملونقل و اکتشاف» است. در جریان نمایشگاه هوایی پاریس، این شرکت توافقی با نیروهای مسلح فرانسه برای توسعه یک نمونه نمایشی امضا کرد که میتواند درنهایت به تولید فضاپیماها منجر شود.
این پروژه کاملاً جدید است و بنابراین اطلاعات دقیقی درباره قابلیتهای نهایی این فضاپیما در دست نیست. بااینحال، میدانیم که داسو با اجرای یک برنامه چهار مرحلهای برای ساخت پروتوتایپهای پیچیدهتر قصد دارد به هدف خود برسد. در فاز اول، داسو قصد دارد فضاپیمایی در مقیاس یکسوم بسازد که برای آزمایش پیکربندی ورتکس، بهویژه در فرآیند بازگشت به جو و همچنین کنترلهای پرواز، استفاده خواهد شد. اگر همهچیز طبق برنامه پیش برود، فاز دوم به پروتوتایپی در مقیاس دوسوم به نام «پروازکننده آزاد هوشمند» خواهد رسید. در فازهای دوم و سوم، دو پروتوتایپ در مقیاس کامل ساخته خواهد شد که یکی برای حمل بار و دیگری برای حمل سرنشین خواهد بود. مشخص نیست این نسخهها چه قابلیتهایی خواهند داشت، اما گفته شده که محفظه بار ورتکس بهاندازه کافی بزرگ خواهد بود تا نیازهای گستردهای را برآورده کند.
هدف نهایی داسو، خلق فناوریای است که بتواند تمام مأموریتهای فضایی قابلتصور مثل حمل بار و انسان به مدار و بازگشت از آن، خدمات مداری، بازیابی اشیا و مأموریتهای نظامی را انجام دهد. تصاویر مفهومی ورتکس، فضاپیمایی را نشان میدهد که شبیه شاتل فضایی است و مجهز به محفظه بار با بازوی رباتیک است. این فضاپیما مانند دیگر نمونههای ساخت بشر عمل خواهد کرد که یعنی با موشک به فضا پرتاب میشود، مأموریت خود را در فضا انجام میدهد و سپس به زمین بازمیگردد. در زمان بازگشت، مانند یک هواپیمای معمولی فرود خواهد آمد. همانطور که گفته شد، ورتکس بهصورت قابلاستفاده مجدد طراحی شده که یعنی پس از فرود، خیلی زود آماده پرواز بعدی خواهد بود. بااینحال، شرکت هوافضای فرانسه اعلام نکرده که ساخت نمونه نمایشی چقدر طول خواهد کشید و بنابراین نمیدانیم ورتکس چه زمانی برای خدمت آماده خواهد شد.
