کامپیوتری که مسیر تولد لپ‌تاپ‌ها را هموار کرد

به گزارش gsxr و به نقل از BGR، این فرد نه استیو جابز بود و نه بیل گیتس، بلکه آدام آزبورن؛ سازنده کامپیوتر قابل حمل «آزبورن ۱» که مسیر نوآوری‌هایی را هموار کرد و در نهایت به شکل‌گیری لپ‌تاپ‌های امروزی انجامید.

بسیاری از کاربران شاید نام آزبورن را به خاطر نداشته باشند یا حتی ندانند او چه کسی بود؛ چراکه تلاش‌های تجاری‌اش هرگز به موفقیت شرکت‌هایی مانند اپل یا مایکروسافت نرسید.

آزبورن نتوانست همانند استیو جابز، که با هدایت اپل و معرفی محصولاتی مانند کامپیوتر اپل، آی‌مک و مک‌بوک‌ها طراحی جریان اصلی رایانه‌های شخصی را شکل داد، تأثیر مستقیمی بر بازار مصرف‌کننده بگذارد. اما واقعیت این است که لپ‌تاپ‌هایی که امروز در فروشگاه‌های لوازم الکترونیکی مشاهده می‌کنیم، تا حد زیادی مدیون ابتکار آزبورن هستند؛ کسی که توانست یک کامپیوتر قابل حمل بسازد و آن را در طول عمر کوتاه شرکت خود، به محصولی موفق برای کاربران تجاری تبدیل کند.

آدام آزبورن پیش از ساخت آزبورن ۱ نیز سال‌ها به دنیای کامپیوتر علاقه‌مند بود. او در دهه ۱۹۷۰، به نگارش کتابچه‌های راهنمای کامپیوتر می‌پرداخت و برای مجلات تخصصی مقالات آموزشی می‌نوشت. در سال ۱۹۸۰، آزبورن با «لی فلسنشتاین» همکاری کرد و ایده ساخت یک کامپیوتر قابل حمل را به‌طور جدی مطرح ساخت. در ادامه، شرکت کامپیوتر آزبورن در سال ۱۹۸۱ تأسیس شد و آزبورن ۱ به‌عنوان نخستین محصول آن روانه بازار شد.

آزبورن ۱ چه قابلیت‌هایی داشت؟

اگرچه آزبورن ۱ در رده کامپیوترهای قابل حمل قرار می‌گرفت، اما به‌هیچ‌وجه شبیه نوت‌بوک‌های امروزی نبود و استفاده از آن روی پا عملاً امکان‌پذیر محسوب نمی‌شد. وزن این دستگاه حدود ۱۰٫۷ کیلوگرم (۲۴ پوند) بود و صفحه‌کلیدی جداگانه داشت که از طریق کابل به واحد پردازش مرکزی متصل می‌شد. با این وجود، ابعاد آن به‌اندازه‌ای بود که حملش در هواپیما امکان‌پذیر باشد. صفحه‌نمایش آزبورن ۱ تنها پنج اینچ اندازه داشت؛ ابعادی که حتی از نمایشگر ۶٫۳ اینچی آیفون ۱۷ نیز کوچک‌تر است.

این کامپیوتر به دو درایو فلاپی در دو طرف صفحه‌نمایش، پردازنده Zilog Z80 با فرکانس ۴٫۰ مگاهرتز، ۶۴ کیلوبایت حافظه رم و سیستم‌عامل CP/M مجهز بود. کاربران در آن زمان، آزبورن ۱ را عمدتاً برای کاربردهای محدودی مانند تایپ متون و امور حسابداری تهیه می‌کردند؛ کاربردهایی که در مقایسه با استانداردهای امروزی بسیار ابتدایی به نظر می‌رسند.

در مقام مقایسه، مک‌بوک پرو M5 مدل ۲۰۲۵ به صفحه‌نمایش ۱۴ اینچی، پردازنده قدرتمند M5 اپل، ۱۶ گیگابایت حافظه رم (قابل ارتقا تا ۳۲ گیگابایت) و ۵۱۲ گیگابایت فضای ذخیره‌سازی (قابل ارتقا تا ۴ ترابایت) مجهز است. این لپ‌تاپ با سیستم‌عامل macOS کار می‌کند، تا ۲۴ ساعت شارژدهی باتری ارائه می‌دهد و وزن آن تنها ۱٫۵۵ کیلوگرم (۳٫۴ پوند) است؛ اختلافی چشمگیر با نسل‌های اولیه کامپیوترهای قابل حمل.

شرکت کامپیوتر آزبورن فروش آزبورن ۱ را در آوریل ۱۹۸۱ با قیمت ۱۷۹۵ دلار برای هر دستگاه آغاز کرد. استقبال بازار به‌سرعت افزایش یافت و سفارش‌ها به حدود ۱۰ هزار واحد در ماه رسید که درآمد قابل‌توجهی را برای شرکت به همراه داشت.

فروش آزبورن ۱ در سال نخست به ۶ میلیون دلار رسید و این رقم در سال ۱۹۸۲ به ۶۸ میلیون دلار افزایش یافت. با این حال، این روند صعودی دوام چندانی نداشت. افزایش رقابت در بازار و یک اشتباه جدی در بازاریابی، یعنی معرفی زودهنگام محصول نسل بعدی، در نهایت باعث شد شرکت آزبورن در سال ۱۹۸۳ اعلام ورشکستگی کند؛ پایانی تلخ برای شرکتی که نقشی تعیین‌کننده در تاریخ کامپیوترهای قابل حمل ایفا کرده بود.